Marka izleme, belirlenen marka ve faaliyet alanları bakımından yeni başvuruların düzenli olarak taranması, ilgili sonuçların değerlendirilmesi ve gerektiğinde hak sahibine bildirilmesidir. Amaç, olası uyuşmazlıkları değerlendirecek zamanı yaratmaktır. Bir başvurunun raporda görünmesi, onun kesinlikle hak ihlali oluşturduğu veya hakkında otomatik olarak itiraz yapıldığı anlamına gelmez. Tespit, hukuki değerlendirme ve işlem kararı ayrı adımlardır.
Tescil sonrasında marka izleme neden önemlidir?
TÜRKPATENT'in mutlak ret incelemesi ile önceki hak sahibinin itirazı üzerine yapılan inceleme farklı kapsam taşır. Kurum, aynı veya aynı türdeki mal ya da hizmetlerde önceki markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretleri kendiliğinden inceler. Daha geniş karıştırılma ihtimali değerlendirmesi ise m.6/1 kapsamında itiraz üzerine gündeme gelir. 6769 sayılı Kanun, m.5/1-ç, 6/1 ve 16
Bu ayrım, tescil belgesini aldıktan sonra yeni başvuruların neden takip edildiğini açıklar. Marka sahibinin değerlendirmesini gerektiren benzerlikler bulunabilir. İzleme, bu kayıtları işletmenin gündemine taşımayı amaçlar. Başvuru öncesindeki marka araştırması mevcut kayıtlarla başlangıç riskini değerlendirmeye, izleme ise zaman içinde ortaya çıkan yeni kayıtları takip etmeye yöneliktir.
Hangi kelimeler, şekiller ve faaliyet alanları izlenir?
İzleme kapsamı oluşturulurken tescildeki marka örneği ve mal veya hizmet listesi birlikte ele alınmalıdır. Yalnızca tam ad eşleşmesiyle arama yapmak, yazılışı değişmiş fakat okunuşu yakın kelimeleri değerlendirme dışında bırakabilir. İşletmenin kullandığı kısa adlar, ayrı yazılan kelimeler ve varsa belirgin şekil unsurları da kapsam görüşmesine dâhil edilebilir.
Sınıf numarası başlangıç filtresi olabilir; ancak benzerlik kararının tek ölçütü değildir. Kanuna göre aynı sınıfta bulunmak mal veya hizmetlerin benzer olduğunu, farklı sınıflarda bulunmak da benzer olmadığını tek başına göstermez. 6769 sayılı Kanun, m.11/4
Kurgusal örnek: “Nerova” adlı bir kahve markasını düşünelim. “Nerova” ile aynı yazılan bir başvuru kadar “Nerowa” gibi bir varyant da incelenmeye değer görülebilir. Bu örnek, adların tescil durumuna ilişkin gerçek bir araştırma veya benzerlik sonucu değildir. İşaretlerin bütünü ve ilgili mal veya hizmetler ayrıca değerlendirilir.
Kullanışlı bir izleme raporunda neler bulunur?
Rapor, çok sayıda ismi sıralamak yerine karar vermeye yardımcı olmalıdır. İncelemeye alınan her kayıt için şu bilgilerin gösterilmesi yararlıdır:
- Başvuru numarası, başvuru sahibi ve marka örneği.
- Başvuru tarihi, bülten bilgisi ve yayım tarihi.
- İlgili mal veya hizmetlerin açık listesi.
- Hangi benzerlik nedeniyle değerlendirmeye alındığı.
- Önerilen sonraki adım ve işlem için kalan süre.
TÜRKPATENT Marka Araştırma ekranında marka adı, başvuru sahibi, sınıflar ve bülten numarası gibi sorgu alanları bulunur. Bu kayıtlar tespitin doğrulanmasına yardımcı olur. Sonuçların güncel dosya durumuyla birlikte okunması, yalnızca bir ekran görüntüsüne dayanılarak karar verilmesini önler.
İzleme hizmeti görüşülürken ülke kapsamı, tarama sıklığı, kelime ve şekil taramasının sınırları, bildirim kanalı ve rapora yanıt verecek kişi belirlenmelidir. Böylece kritik bir bildirimin eski bir e-posta adresinde beklemesi gibi iletişim sorunları azaltılabilir.
Benzer bir başvuru bulunduğunda hangi süre önemlidir?
Bültende yayımlanan bir marka başvurusuna yayıma itiraz, başvurunun yayımından itibaren iki ay içinde yapılır. İtirazın gerekçeleri, ücretin ödenmesi ve ödeme bilgisinin sunulması bu süre içinde tamamlanmalıdır. Süreyi izleme raporunun geldiği gün başlatmak doğru değildir. 6769 sayılı Kanun, m.18
Bildirim üzerine önce kaydın doğruluğu ve karşılaştırılacak haklar incelenir. Ardından itirazın hukuki dayanağı, eldeki belgeler ve işletmenin öncelikleri değerlendirilir. Raporun gönderilmesi itirazın yapılması yerine geçmez; işlem kapsamı ve talimat ayrıca netleştirilmelidir.
Bazı itirazlarda önceki markanın kullanımına ilişkin delillerin hazırlanması da önem kazanır. Kanundaki şartlar mevcutsa başvuru sahibi kullanım ispatı talep edebilir. 6769 sayılı Kanun, m.19/2 İşlemin genel çerçevesi marka itiraz süreçleri sayfasında yer alır.
İzleme çalışması işletmede nasıl sürdürülebilir?
Bir kişinin marka kayıtlarından, bir kişinin ticari değerlendirmeden sorumlu olduğu işletmelerde bildirim akışı açık kurulmalıdır. Her bulgu için “incelemede”, “işlem kararı bekleniyor” veya “takip edilecek” gibi anlaşılır durumlar kullanılması işin kaybolmasını önler. İşlem yapılmaması yönündeki kararın gerekçesi de kayıt altına alınabilir.
Yeni bir ürün serisi veya ayrı bir alt marka kullanıma girince izleme kapsamı gözden geçirilmelidir. Türkiye'deki başvuruların takibi ile yurt dışı kayıtları, alan adları veya pazaryeri kullanımları aynı kapsam kabul edilmemelidir; hangi kaynakların taranacağı baştan belirlenmelidir.
Markalarınız ve faaliyet alanlarınız için uygun kapsamı belirlemek üzere marka izleme hizmeti hakkında bilgi alabilirsiniz.
İşletme için kısa izleme kontrol listesi
- Aktif marka ve alt markaları tek listede güncelleyin.
- Bildirim alacak asıl kişiyi ve yedeğini belirleyin.
- Her kayıt için yayım tarihi, karar sorumlusu ve işlem durumunu ayrı tutun.
- Yeni ürün, ülke veya satış kanalı eklendiğinde kapsamı yeniden değerlendirin.
- Raporlama bedeliyle olası itiraz giderlerinin ayrı olup olmadığını kontrol edin.
Tek markalı bir işletmede tek sorumlu yeterli olabilir; çok markalı yapılarda ürün yöneticisinin ticari değerlendirmesiyle işlem yetkisinin kimde olduğu ayrıştırılmalıdır. Maliyet kalemleri için marka işlem ücretleri rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Marka izleme her benzer başvuruyu engeller mi?
Hayır. İzleme bir tespit ve değerlendirme çalışmasıdır. İşlem yapılıp yapılmayacağı ayrıca kararlaştırılır; itirazın sonucu ilgili haklara ve dosyanın koşullarına bağlıdır.
Markamın aynısını aramam yeterli olur mu?
Tam eşleşme araması başlangıç olabilir. Yazılış, okunuş ve şekil benzerliği ile mal veya hizmetlerin ilişkisini değerlendirmek için kapsamın daha geniş kurulması gerekebilir.
İzleme raporuna geç yanıt verirsem süre uzar mı?
Yayıma itiraz süresi rapora verilen yanıta bağlı değildir; başvurunun yayımından itibaren işler. Bu nedenle rapordaki yayım tarihi ve süre bilgisi öncelikle kontrol edilmelidir. 6769 sayılı Kanun, m.18