“Logo tescili” çoğu zaman logonun marka olarak tescil edilmesini anlatır; marka tesciline alternatif, herkese ayrı uygulanan bir işlem adı değildir. Marka yalnız kelimeden, bir şekilden veya kelime ile görselin birleşiminden oluşabilir. Önce korumak istediğiniz şeyin işletme adı mı, görsel işaret mi, yoksa ikisinin birlikte kullanımı mı olduğunu belirleyin.
TÜRKPATENT'in marka açıklaması, mal ve hizmetleri ayırt edebilen kelime ve şekiller gibi işaretleri kapsar. Dolayısıyla “markam var, şimdi logomu hangi ayrı kuruma tescil ettireceğim?” sorusunun cevabı her dosyada yeni bir koruma türü değildir. Seçilecek başvuru örneği, sahiplik ve mal-hizmet listesi birlikte değerlendirilir.
İsim, şekil ve birleşik marka neyi anlatır?
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Kullanım | Başvuruda değerlendirilen işaret | Hazırlıkta sorulacak soru |
|---|---|---|
| İşletmenin veya ürünün ayırt edici adı | Kelime markası | Adı farklı yazı biçimleriyle de kullanacak mısınız? |
| İsimsiz bir sembol veya çizim | Şekil markası | Müşteri sizi bu görsel üzerinden tanıyor mu? |
| İsim ile çizimin birlikte kullanımı | Kelime ve şekil birleşimi | Başvuruya sunulan bütün, gerçek kullanımınızı yansıtıyor mu? |
| Ürünün veya ambalajın görünümü | Koşulları varsa tasarım koruması | Korumak istediğiniz şey ticari işaret mi, ürün görünümü mü? |
Birleşik marka tescili, içindeki her kelimeyi ve her şekli bütün kullanım biçimlerinde bağımsız olarak tekelleştirdiğiniz anlamına gelmez. Koruma kapsamı işaretin bütünü, ayırt edici unsurları, mal ve hizmetler ve somut kullanım üzerinden değerlendirilir. Ayırt edici olmayan bir ürün adının yanına çizim koymak, o ürün adını tek başına münhasır hakka dönüştürmez. WIPO marka koruması rehberi ayırt ediciliğin bu değerlendirmedeki yerini açıklar.
İki farklı işletme modeliyle karar verin
Varsayımsal örnek 1: Bir pastane adını yıllardır aynı kullanıyor, ancak tabela ve kutulardaki yazı tipini yenilemeyi planlıyor. İşletme, uzun süre korunacak kelimeyi ve değişecek görsel düzeni ayrı listeler. Kelime başvurusu ile mevcut birleşik işaretin birlikte değerlendirilmesi gündeme gelebilir; iki başvurunun mutlaka gerekli olduğu sonucu peşinen çıkarılmaz.
Varsayımsal örnek 2: Bir giyim markası etiketinde kelime kullanıyor, ürünlerinin üzerinde ise yalnız bir sembol gösteriyor. Müşterinin karşılaştığı iki işaret bulunduğundan, sadece kelime ve sembolün yan yana olduğu dosyayı incelemek yeterli olmayabilir. Her kullanım örneği araştırmaya alınır; başvuru önceliği bütçe ve gerçek kullanım planıyla kararlaştırılır.
Bu örnekler gerçek müşteri dosyaları veya başarı iddiası değildir. İsim ve sembolün ayrı düşünülmesinin nedeni daha çok başvuru yaptırmak değil, hangi işaret için ne istendiğini açıklaştırmaktır.
Logo değişikliği benzer marka sorununu çözer mi?
Aynı veya benzer kelimeyi farklı bir renkte yazmak, önceki markalarla çatışma ihtimalini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Araştırma sadece görselin birebir aynısını aramakla sınırlanmaz. Sözcüğün yazılışı, okunuşu, işaretin bütünü ve ilişkili mal veya hizmetler birlikte ele alınır. Kendi çiziminizin özgün olması, kullanılan adın da başvuruya uygun olduğunu göstermez.
Önce marka sorgulama rehberindeki hazırlığı yapın. Araştırmaya eski logo, yeni taslak ve kelimenin yalın yazılışını ekleyin. Sadece sosyal medya hesabının veya alan adının boş olmasıyla karar vermeyin.
Logo tasarımı, marka tescili ve telif aynı hak değildir
Logo çizimini ücret karşılığı yaptırmanızla bu logoyu marka olarak tescil ettirmeniz farklı işlemlerdir. Tasarımcıyla kullanım, değişiklik yapma ve hak sahipliği konularını sözleşmede netleştirin. Eser niteliğindeki çalışma üzerindeki mali hak sözleşmelerinde FSEK m.52, yazılılık ve hakların ayrı ayrı gösterilmesi şartını düzenler. 5846 sayılı Kanun, m.52 Başka bir markanın işaretini veya lisansı belirsiz bir hazır görseli kullanmanız, marka başvurusu yapılmasıyla otomatik olarak hukuka uygun hâle gelmez.
Tasarım koruması ürünün görünümüne yöneliktir. Grafik semboller de ilgili tanım içinde değerlendirilebilir; ancak yenilik ve ayırt edici nitelik gibi koşullar ayrıca incelenir. Marka ve tasarım, farklı değerlendirmelerdir; her logo için ikisi birden gerekli veya mümkün değildir. TÜRKPATENT tasarım açıklaması bu koşulları gösterir. Ürün veya ambalaj görünümünüz de söz konusuysa tasarım tescili hizmetini ayrıca inceleyin.
Logoyu yenilerken üç ayrı karar verin
Yeniden markalama çalışmasında “Eski tescilim var, yeni dosyayı yüklerim” düşüncesiyle ilerlemeyin. Yeni görsel için koruma ihtiyacı, eski tescilin kullanımının sürmesi ve üçüncü kişilerin hakları ayrı değerlendirmelerdir. Birine verilen cevap diğerinin yerine geçmez.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.9/2-a, ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanımın da marka kullanımı sayılabileceğini düzenler. Bu hüküm, değişen her logonun sicilde kendiliğinden güncellendiği veya yeni görselin bütün unsurlarının eski başvuru tarihiyle tescil edildiği anlamına gelmez. Kullanımın değerlendirilmesiyle yeni başvuru planını ayırın. 6769 sayılı Kanun, m.9
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Planlanan değişiklik | İncelenecek nokta | İşletmenin hazırlayacağı belge |
|---|---|---|
| Yazı tipi, yerleşim veya ton değişikliği | Tüketicinin hatırladığı ayırt edici karakter korunuyor mu? | Eski ve yeni örneğin yan yana görünümü |
| Baskın simgenin kaldırılması veya yenilenmesi | İşaretin kimliği ve kullanım delilleri nasıl etkileniyor? | Tescil örneği, yeni tasarım ve kullanım planı |
| Marka adının da değiştirilmesi | Yeni adın önceki haklarla ilişkisi ve ayrı koruma ihtiyacı | Yalın ad, hedef mal-hizmet listesi ve araştırma |
| Kelime sabitken simgenin tek başına kullanılmaya başlanması | Bağımsız kullanılan simge mevcut başvuru planında karşılık buluyor mu? | Etiket, uygulama ikonu veya ambalaj örneği |
| Yeni ürün veya hizmetlere geçiş | Mevcut tescilin kapsamı gerçek faaliyetle örtüşüyor mu? | Mevcut sicil listesi ve yeni faaliyet listesi |
Bu tablo otomatik “başvuru gerekir/gerekmez” kararı vermez. Örneğin yalnız bir rengin değiştiği iki dosyanın sonucu aynı olmayabilir; ilgili işarette rengin ve diğer unsurların rolü farklı olabilir. Değerlendirme görsel yüzdesi hesabına indirgenmez.
Yenilenen logo başka bir markaya yaklaşırsa
Kendi tescilli markanız üzerinde çalışmanız, istediğiniz her yeni unsuru ekleyebileceğiniz anlamına gelmez. Yeni simge, renk düzeni veya kelime birleşimi için önceki hakları yeniden kontrol edin.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 01.07.2025 tarihli, 2025/221 E., 2025/4715 K. sayılı kararında, ayırt edici unsur korunarak eklemeler yapılmasının, başka bir tescilli markayla karışıklığa yol açan kullanım serbestisi vermediğini açıkladı. Somut uyuşmazlıkta başvuruya eklenen logo ve önceki markayla ilişki değerlendirilerek bölge adliye mahkemesi kararı bozuldu. Bu karar her logo değişikliğinin aynı sonucu vereceğini söylemez; yeni görünümün üçüncü kişi hakları açısından ayrıca incelenmesi gerektiğini gösterir. Kararın tam metni
Tabelayı ve ambalajı değiştirmeden önce izlenecek sıra
1. Mevcut durumu çıkarın. Başvuru veya tescil numaralarını, sahip bilgilerini, işaret örneklerini ve kapsamları bir araya getirin. Sosyal medyadaki logo ile sicildekinin aynı olduğunu varsaymayın.
2. Değişikliğin nedenini yazın. Görsel yenileme, yeni hedef kitle, şirket unvanı değişikliği veya ürün çeşitlenmesi farklı ihtiyaçlardır. Şirketin adı değişirken tüketiciye sunulan marka aynı kalabilir; bununla tamamen yeni marka seçmek farklıdır.
3. Yeni örneği araştırın. Yalın kelimeyi ve simgeyi inceleyin. Mevcut tescilin başka sınıflara veya yeni işaretin bütün bileşenlerine otomatik genişlediğini düşünmeyin. Faaliyet için işe göre sınıf aracını kullanarak ön liste hazırlayın.
4. Tasarım haklarını açıklığa kavuşturun. Ajans, tasarımcı, stok görsel ve font ilişkilerini kontrol edin. Yapay zekâ kullanıldıysa AI logosu ve haklar rehberindeki kaynak kaydını ekleyin. Tasarımın teslimiyle kullanım ve değişiklik yetkisinin kapsamını birbirine karıştırmayın.
5. Geçiş dosyasını saklayın. Eski ve yeni etiketleri, tarihli web görüntülerini, ilgili faturaları ve ambalaj örneklerini düzenleyin. Bu belgeler ileride hangi işaretin hangi mal veya hizmetlerde kullanıldığını göstermeye yardımcı olabilir. Marka kullanım ispatı rehberi bu konuyu ayrıntılandırır.
6. Baskı ve başvuru planını birlikte kararlaştırın. İnceleme sonucuna göre gerekli başvuruları ve geçiş tarihini belirleyin. Yeni logo kullanmaya başlamanız eski tescilden hemen vazgeçmeniz gerektiği anlamına gelmez. Eski kaydın süresi, kullanımı ve ticari değeri ayrıca değerlendirilmelidir.
Başvuru öncesi hazırlık listesi
- İsmin yalın yazılışını ve kullanılacak logo sürümünü ayrı dosyalarda saklayın.
- Tabela, etiket, ambalaj ve internet sayfasındaki gerçek kullanım örneklerini belirleyin.
- Marka sahibi olacak kişi veya şirketi netleştirin; tasarımcı ve ajansla hak ilişkisini kontrol edin.
- İşareti hangi ürünlerde ve hizmetlerde kullanacağınızı yazın.
- Yakın dönemde planlanan logo değişikliğini araştırma öncesinde belirtin.
- Mevcut başvuru veya tesciliniz varsa sicildeki örneği yeni kullanımla karşılaştırın.
Logo çizimi, başvuru örneğinin hazırlanması, resmî işlem ücretleri ve vekillik hizmeti aynı bedel değildir. Teklifte hangi işaret için kaç başvuru düşünüldüğünü ve sonraki tescil aşamasının bedelini ayrı sorun. Ücret kalemleri rehberi, tekliflerin aynı kapsamla karşılaştırılmasını kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
İsmimi tescil ettirmek için logo çizdirmem şart mı?
Her kelime markası başvurusu için ayrıca bir logo tasarımı zorunlu değildir. Kullanacağınız işaretin türü ve gösterimi buna göre hazırlanır. İsmin uygunluğu ise ayırt edicilik ve önceki haklar yönünden ayrıca incelenir.
Tek logoyla bütün sektörlerde korunur muyum?
Hayır. Marka başvurusu belirlenen mal ve hizmet kapsamıyla ele alınır. Logo olması bu kapsamı sınırsız hâle getirmez. Faaliyet listenizi hazırlamak için işe göre sınıf seçme aracını kullanabilirsiniz.
Eski logom tescilliyse yeni logom da otomatik korunur mu?
Her değişiklik için aynı sonuç söylenemez. Sicildeki işaretle yeni görünümün farkı ve kullanımın niteliği değerlendirilir. Mevcut başvurudaki görselin serbestçe değiştirilebileceğini varsaymayın; eski ve yeni dosyayı birlikte inceletin.
Tasarımcı faturası marka tescil belgesinin yerine geçer mi?
Hayır. Fatura yapılan işi gösterebilir; tek başına resmî marka tescili oluşturmaz. Tasarımcıyla hak ilişkisinin belgelenmesi ve marka sicilindeki kayıt ayrı başlıklardır. Başvuru hazırlığındaki soru, hem işareti kullanma yetkinizin hem de doğru kişi adına tescil planınızın açık olup olmadığıdır.
Logo değişikliğinde yeni başvuru eski tescilin tarihini taşır mı?
Ayrı yapılan yeni marka başvurusu, eski kaydın başvuru tarihini sırf aynı işletmeye ait olduğu için devralmaz. Rüçhan gibi özel bir dayanak varsa bunun şartları ayrıca incelenir. Eski ve yeni kayıtların işaretleri, kapsamları ve tarihleri ayrı izlenmelidir.
Markanın ayırt edici karakteri değişmediyse bütün kontroller biter mi?
Hayır. Eski markanın kullanımının sayılıp sayılmayacağı, yeni görünümün ayrıca korunması ve başkalarının haklarıyla çatışma ihtimali farklı sorulardır. Kullanım yönünden uygun görülen bir değişiklik, başka bir markayla karışıklık yaratma yetkisi vermez.