Market veya perakende mağazası markasında 35. sınıftaki satış hizmeti, sunulan mal grupları belirtilerek değerlendirilir. Marketin kendi markasıyla sattığı ürünler ayrıca ilgili mal sınıflarını gerektirebilir. AVM bakımından ise ticari işletme ve yönetim hizmetleri ile gayrimenkul kiralama veya idaresi aynı kapsam değildir; ikinci grupta 36. sınıf gündeme gelir.
Doğru başlangıç sorusu “market için kaç sınıf alınır?” değil, aynı ad müşteriye hangi malları ve hizmetleri tanıtıyor? sorusudur. Raflar, mağaza tabelası, alışveriş merkezi adı ve ambalajların üzerindeki marka ayrı incelenmelidir.
İş modeline göre marka kapsamı
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| Model | Değerlendirilecek kapsam | Sık karışan nokta |
|---|---|---|
| Başka üreticilerin mallarını sunan market | 35, belirli mal gruplarının bir araya getirilmesi | Satılan her ürünün markası markete ait değildir |
| Kendi markalı gıda serisi | Ürüne göre örneğin 29 veya 30 | Mağaza tescili mal kapsamını otomatik sağlamaz |
| Kendi markalı temizlik ürünü | Ürünün niteliğine göre örneğin 3 | Aynı rafta olmak aynı sınıfa girmek değildir |
| AVM için başkalarına sunulan ticari yönetim | 35, iş yönetimi/idaresi kapsamı | Her yönetim işi gayrimenkul kiralaması değildir |
| Mağaza alanlarının kiralanması veya gayrimenkul idaresi | 36 | Perakende satış hizmetinden farklıdır |
| Alıcı ve satıcıları buluşturan çevrimiçi pazaryeri | 35, ilgili pazaryeri hizmeti | Kendi internet mağazasından farklı iş modeli |
TÜRKPATENT’in 2026 listesinde perakende hizmetinin mal veya mal grupları belirtilerek kurulması öngörülür. Fiziksel mağaza, elektronik ortam ve katalog gibi sunum yöntemleri bu hizmet çerçevesinde yer alabilir. Bu nedenle yalnızca “35. sınıf” demek yerine hangi mal gruplarının seçildiğini okuyun.
Marketin adı ile özel markalı ürün serisi
Bir market zincirinin tabeladaki adı ile süt, çikolata veya deterjan üzerindeki ürün markası farklı olabilir. Aynı ad kullanılsa bile ürünlerin niteliği değişmez. Süt ürünleri için 29, çikolata için 30. sınıf yönünden değerlendirme yapılırken sıradan temizlik müstahzarları farklı bir mal grubunda ele alınır.
“Özel marka” veya private label modelinde üretim dışarıya yaptırılabilir. Üreticinin kim olduğu kadar, ürünü hangi markayla piyasaya sunduğunuz ve marka sahibinin kim olacağı önemlidir. Üretim sözleşmesi, ambalaj tasarımı ve marka sahipliği kararları birbirine uygun olmalıdır.
Satılan bütün malları kendi ürün markanız altında sunmuyorsanız her raf için otomatik mal sınıfı eklemek doğru bir yaklaşım değildir. Önce 35. sınıfın perakende kapsamını ve gerçek ürün markası ihtiyacını ayırın.
Temsili model 1: Mahalle marketinden ürün markasına
Varsayımsal bir market, farklı üreticilerin ürünlerini mağaza adı altında müşteriye sunuyor olsun. İlk değerlendirme, marketin satış hizmetinde hangi mal gruplarını bir araya getirdiği üzerinedir. Sonra aynı işletme kendi adıyla paketli bakliyat ve çikolata satmaya başlasın. Ürünler ayrı mal gruplarıyla değerlendirilir; eski mağaza kapsamının her yeni ürün ihtiyacını otomatik karşıladığı varsayılmaz.
Bu değişiklik için ürün listesine “gıda” yazmak yerine ürünün işlenme durumu ve türü eklenir. Böylece hem araştırma hem başvuru gerçek ürün grubuna göre yürütülür. Aynı adın yeni bir faaliyet alanında kullanılması önceki haklar bakımından da yeniden değerlendirilebilir.
Temsili model 2: AVM sahibi ve işletmeci
Bir şirketin AVM binasının sahibi olduğunu ve mağaza alanlarını kiraya verdiğini düşünün. Başka bir şirket ise AVM’nin ticari işletme hizmetlerini yürütüyor olsun. İki şirket aynı çatı altında çalışsa da kira ilişkisi, gayrimenkul idaresi ve ticari yönetim birbirinden ayrılır. Marka sahibinin hangi şirket olacağı da sözleşmelerle uyumlu belirlenmelidir.
WIPO’nun 36. sınıf açıklaması gayrimenkul idaresi ve kiralama hizmetlerini bu alanda ele alır. Bir AVM’de restoran, sinema veya çocuk etkinliği bulunması, AVM adının her bir hizmeti doğrudan sunduğu anlamına gelmez. Hizmeti kiracı mı yoksa AVM işletmesi mi kendi markasıyla sunuyor, bu soru ayrıca yanıtlanmalıdır.
İnternet kanalı sınıf listesini nasıl etkiler?
Marketin sipariş aldığı bir web sitesi veya mobil uygulaması olması, kendiliğinden başkalarına yazılım hizmeti ya da telekomünikasyon sunduğu anlamına gelmez. İnternet, mevcut perakende hizmetinin kanalı olabilir. Başka satıcıların katıldığı platform kuruluyorsa iş modeli tekrar incelenir.
Aynı şekilde siparişi eve götürmek, bağımsız lojistik hizmetiyle aynı kabul edilmemelidir. İşletme adı altında başkalarına ayrıca sunulan hizmetler varsa kapsamı buna göre değerlendirin. E-ticaret sınıf seçimi rehberi satış kanalı ile hizmetin kendisini ayırır.
Araştırma ve başvuru için hazırlık
- Tabela, ürün ambalajı, AVM adı ve kampanya adlarını ayrı listeleyin.
- Satılan mal gruplarını kategori başlığından daha açık biçimde yazın.
- Kendi markalı ürünlerin tam listesini çıkarın.
- AVM’de mülk sahibi, işletmeci ve kiracı rollerini belirleyin.
- Her adın hangi kişi veya şirket adına başvurulacağını netleştirin.
- Benzer işaretleri gerçek perakende ve mal kapsamlarıyla birlikte araştırın.
- Yeni mağaza açılışı ile yeni ürün markası lansmanını ayrı planlayın.
Sınıf ve başvuru sayısı bütçeyi etkileyebilir; ücret kalemleri rehberini kullanarak resmî işlem ve hizmet bedellerini ayırın. Faaliyet tablonuzla marka araştırması ve marka başvurusu hazırlanabilir.
Sık sorulan sorular
35. sınıf seçilince bütün malların satışı kapsanır mı?
Başvurudaki gerçek hizmet metnini ve mal gruplarını okumak gerekir. Sınıf numarası tek başına her perakende grubunun seçildiğini göstermez.
AVM adı için yalnızca 35. sınıf yeterli midir?
Ticari yönetim, perakende ve gayrimenkul faaliyetleri ayrı incelenir. Kiralama veya gayrimenkul idaresi varsa 36. sınıf yönünden değerlendirme yapılır.
Marketin kendi markalı ürününü fason ürettirmesi fark yaratır mı?
Üretimin dışarıda yapılması, kendi ürün markasının mal kapsamı ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sahiplik ve üreticinin kullanım yetkisi açık olmalıdır.
İnternet sitesi açmak 42. sınıfı zorunlu yapar mı?
Hayır. Kendi satış kanalını kullanmak ile başkalarına teknoloji hizmeti sunmak farklıdır. Gerçek faaliyet esas alınır.