Marka devri, marka başvurusunun veya tescilli marka hakkının başka bir kişiye geçirilmesidir. Devir sözleşmesinin noter tarafından onaylanmış olması geçerlilik şartıdır; olağan bireysel markalarda sicile kayıt ise iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilme bakımından ayrıca önem taşır. Bu iki aşama aynı şey değildir.
SMK m.148 uyarınca sicile kaydedilmeyen hukuki işlemlerden doğan haklar iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Dolayısıyla “sicile yazılmadıysa sözleşme her durumda geçersizdir” şeklindeki genelleme doğru değildir. 6769 sayılı Kanun, m.148.
Garanti markaları ile Kanunda özel bir marka türü olarak düzenlenen ortak markaların devrinde sicile kayıt ayrıca geçerlilik şartıdır. Bir markanın iki kişi tarafından birlikte sahiplenilmesi ile bu özel “ortak marka” türü aynı kavram değildir; dosyanın marka türü başlangıçta kontrol edilmelidir.
Devir, lisans ve unvan değişikliği
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| İstenen sonuç | Uygun işlem | Temel ayrım |
|---|---|---|
| Marka hakkı başka kişiye geçsin | Devir | Hak sahibi değişir |
| Başkası markayı belirli şartlarla kullansın | Lisans | Mülkiyetin devri zorunlu değildir |
| Aynı şirketin ticaret unvanı güncellensin | Unvan değişikliği | Hukuki kişi değişmiyorsa devirle karıştırılmaz |
| Markanın yalnız belirli ürünleri devredilsin | Kısmi devir | Devredilen mal ve hizmetler açıkça ayrılır |
Marka, işletmeden bağımsız olarak işleme konu olabilir. Ayrıca tescilli mal veya hizmetlerin tümü veya bir kısmı devredilebilir. Kısmi devir planında yalnız sınıf numarası yazmak yerine devredilecek kapsamı tereddütsüz belirlemek gerekir. Tek bir sınıfın içindeki ürünlerin hepsi aynı ticari faaliyete karşılık gelmeyebilir.
Pay devri ile kısmi devir aynı şey değildir
Bir markayı iki kişi birlikte satın alabilir veya mevcut hak sahibinin marka üzerindeki payı başka bir kişiye geçebilir. Burada bölünen şey, koruma kapsamındaki ürünler değil, hak sahipliğidir. Buna karşılık mal ve hizmetlere göre kısmi devirde hangi faaliyetler için hakkın el değiştirdiği belirlenir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın →
| İşlem | Değişen unsur | Sözleşmede açık olması gereken konu |
|---|---|---|
| Markanın tamamının devri | Hak sahibi | Marka numarası, taraflar ve devredilen hak |
| Marka üzerindeki payın devri | Birlikte sahiplik ve pay oranları | Hangi sahibin hangi payı devrettiği |
| Mal/hizmetlere göre kısmi devir | Devredilen koruma kapsamı | Mal/hizmetler ve sınıf numaraları |
| Marka sahibi şirketin paylarının devri | Şirket ortakları | Şirket payı devri ile marka hakkının ayrılığı |
Varsayımsal örnek: Bir marka hem kahve ürünlerini hem kafe hizmetlerini kapsıyor olsun. Markanın yüzde elli payını almak, “kahve ürünleri benim, kafe hizmeti diğer sahibin” sonucunu doğurmaz. Böyle bir faaliyet ayrımı isteniyorsa mevcut tescildeki mal ve hizmet kapsamına göre kısmi devir değerlendirilir. Marka payının satışı ise başka bir işlemdir.
Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.125/3, kısmi marka devrinde mal/hizmetlerin ve sınıf numaralarının sözleşmede belirtilmesini öngörür. Devredilen kapsam için devralan adına yeni numarayla dosya oluşturulur; korumanın başlangıcı ve süresi değişmez. Bu işlem, süresi dolmak üzere olan hakkı yeni başvuru yapılmış gibi yeniden başlatmaz.
Birlikte sahiplikte diğer paydaşların önalım hakkı
SMK m.148/3, sınai mülkiyet hakkındaki payın tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satılması hâlinde diğer paydaşlara önalım hakkı tanır. Satışı alıcı veya satıcı diğer paydaşlara bildirir. Hak, bildirimden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçmekle düşer. Anlaşmazlıkta alıcıya karşı dava açılması ve mahkemenin belirlediği sürede satış bedelinin belirlenen yere nakden yatırılması kuralları vardır. Cebrî artırmayla satışta önalım kullanılamaz.
Bu kurallar, her devir veya şirket hissesi satışı için aynı şekilde uygulanacak genel bir yasak olarak okunmamalıdır. İşlemin gerçekten marka payının üçüncü kişiye satışı olup olmadığı, hak sahipliği yapısı ve bildirimler belirlenmelidir. Sözleşme düzenlenmeden önce diğer sahipler, pay oranları ve satış koşulları netleştirilir; süre hesabı belgeye göre ayrıca yapılır.
Birlikte sahipliğin sürmesi planlanıyorsa yenileme giderleri, yazışma takibi, kullanım biçimleri ve lisans kararlarının nasıl ele alınacağı da taraflar arasında açıklaştırılmalıdır. Bunların tamamının yalnız bir pay devir formuyla çözüldüğü varsayılmamalıdır. Ayrılık senaryoları için ortaklar ayrılınca marka kime kalır rehberini inceleyebilirsiniz.
Sözleşmeden önce inceleyin
- Satıcının sicildeki hak sahibi veya yetkili halefi olduğunu doğrulayın.
- Markanın başvuru mu, tescil mi olduğunu ve işlem geçmişini kontrol edin.
- Devir konusu mal ve hizmet listesini gerçek kullanım planınızla karşılaştırın.
- Yenileme durumunu ve varsa devam eden itiraz veya uyuşmazlıkları araştırın.
- Lisans, rehin veya başka hak ve kısıtlamaları inceleyin.
- Alan adı, sosyal medya, tasarım dosyaları ve stokların ayrıca devredilip devredilmeyeceğini belirleyin.
Belge sorgulama rehberi, sicil kontrolünün başlangıcıdır. Bir markanın tescilli olması, satın alan için ihtilafsız kullanım garantisi değildir. Önceki haklar ve kullanım koşulları dosyaya göre değerlendirilir.
İşlem sırası
Önce taraflar, marka numarası, devredilecek kapsam ve bedel gibi temel koşulları netleştirir. Ardından gerekli şekil şartlarını taşıyan sözleşme hazırlanır. Yetkili imzalar ve noter onayı tamamlandıktan sonra sicile kayıt talebi, güncel işlem koşullarına uygun bilgi ve belgelerle Kuruma sunulur.
Yönetmelik m.125'teki kayıt belgeleri arasında talep formu, ücret bilgisi, marka numarası ve adını içeren devir sözleşmesi bulunur. Yabancı dildeki sözleşmeler için yeminli tercüman onaylı Türkçe tercüme hükmü ayrıca dikkate alınır. Şirket birleşmesi, bölünmesi veya ayni sermaye konulması gibi yapısal değişikliklerin belgeleri ise sıradan satış sözleşmesiyle aynı şekilde ele alınmaz.
TÜRKPATENT'in resmî EPATS işlem videolarındaki devir anlatımı, elektronik işlem adımlarını görmeye yardımcı olur. Güncel belge ve ücret şartları işlem sırasında ayrıca kontrol edilmelidir.
Başvurunun işlem numarasını ve ödeme kaydını saklayın. Eksiklik bildirimi olup olmadığını takip edin; kayıt tamamlandığında yeni hak sahibinin bilgilerini ve devredilen kapsamı yeniden kontrol edin. Mevcut başvurunun devri söz konusuysa önceki dosyanın takip sorumluluğunun kimde olacağı da açık olmalıdır.
Varsayımsal örnek: Bir şirket markasını giyim ve mağazacılık alanlarında kullanıyor, alıcı yalnız giyim ürünlerini devralmak istiyor olsun. Tarafların “marka devredildi” demesi yeterince açıklayıcı değildir. Hangi ürünlerin devredildiği, mağazacılık hizmetinin kimde kaldığı ve tarafların sonraki kullanımları birlikte planlanır.
Süre ve maliyet nasıl değerlendirilir?
Müzakere süresi, sözleşme hazırlığı ve Kurumun kayıt işlemi farklı aşamalardır. Hepsi için tek bir kesin tamamlanma tarihi vermek doğru olmaz. Giderleri de noter, resmî kayıt işlemi ve kararlaştırılan danışmanlık hizmeti olarak ayrı inceleyin. Güncel resmî işlem tarifesi işlem gününde kontrol edilmelidir.
Yeni bir marka başvurusu için hazırlanan fiyatın devir işlemini de kapsadığı varsayılmamalıdır. Genel maliyet okuması için ücret rehberini, işlem kapsamını görüşmek için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Başvuru aşamasındaki marka devredilebilir mi?
Başvurudan doğan haklar da hukuki işlemlere konu olabilir. Ancak alıcı, henüz kesinleşmemiş tescil sonucunu ve dosyadaki süreleri dikkate almalıdır.
Yalnız marka adını devralınca internet sitesi de geçer mi?
Alan adı, içerik ve hesaplar ayrı varlıklardır. Sözleşmede bunların kapsamı açıklığa kavuşturulmadan otomatik geçiş varsayılmaz.
Noter onayı sicil kaydının yerine geçer mi?
Hayır. Sözleşmenin geçerlilik şartıyla sicile kaydın etkisi farklıdır. Kayıt işlemi ayrıca takip edilmelidir.
Türkiye'deki devir bütün yabancı kayıtları da değiştirir mi?
Otomatik olarak değişmiş sayılmaz. Her ülke veya uluslararası kayıt sistemi için ilgili sahip değişikliği yolu ayrıca incelenir.
Markanın yüzde ellisini almak belirli sınıfları almak demek mi?
Hayır. Sahiplik payı ile tescilin mal ve hizmet kapsamı ayrı konulardır. Hedef belirli ürünleri devralmaksa kısmi devir kapsamı sözleşmede açıkça kurulmalıdır.
Diğer marka sahibinin payını üçüncü kişi satın alırsa ne olur?
SMK m.148/3'teki önalım hakkı gündeme gelebilir. Satış, bildirim ve süre koşulları birlikte incelenmelidir; yalnız yeni sicil kaydının görülmesine dayanarak süre hesabı yapılmamalıdır.
Bu rehber 1 Ekim 2026 tarihinde erişilen Kanun ve Yönetmelik metinleri esas alınarak güncellenmiştir. Marka türü, tarafların yetkisi ve varsa yabancı kayıtlar somut işlemde ayrıca incelenir.